Park Miejski w Rogoźnie

 

fot.7

 

ROGOZIŃSKI PARK MIEJSKI przy ulicy Wielkiej Poznańskiej “na końcu miasta”- jak mawiają mieszkańcy, jest położony wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Rogoźno, pomiędzy Lapidarium (dawnym cmentarzem ewangelickim założonym w pierwszej połowie XIX wieku), a plażą miejską. Jego powstanie można szacować około roku 1880, a jedynym źródłem wiedzy na ten temat jest opowieść Richarda Ehrlicha “Eine Wanderung durch Rogasen”- “Wędrówka przez Rogoźno”, która została wydana w 1912 z okazji 25 rocznicy powstania gazety “Rogasener Wochenblatt”. Jak pisze autor - “Jeszcze 30 lat temu w tym miejscu znajdowało się opuszczone i zaniedbane wyrobisko piaskowe, dziś rozciąga się tu nasz romantyczny biały park ze starannie zaplanowanymi niemal idyllicznymi alejkami i niewielką wieżą widokową (fot.8). Przy wejściu do parku obok cmentarza znajduje się hangar klubu wioślarskiego gimnazjum, a po drugiej stronie ulicy, obok dwóch od dawna stojących tam drewnianych wiatraków, znajduje się gimnazjalne boisko”.

 

fot.8

 Zatem należy zakładać, że pozyskiwanie piasku w tym miejscu zaczęło się jeszcze w XVIII wieku wraz powstaniem i dynamicznym rozwojem nowego miasta, a zakończyło się wiele lat później w latach 50-tych XX wieku przy “lesie międzyleskim” tam gdzie kończy się ulica Strzelecka. Dzisiaj są tam charakterystyczne głębokie wyrobiska. 

 

fot.1

Wracając do parku to jest utrwalony na wielu kartkach pocztowych i tytułowany jako “Biały Park nad jeziorem” (fot.1) albo “Park z grotą”(fot.2). Pierwsza nazwa wynika zapewne z dużej ilości białych drzew - brzóz (fot.7), drugi atrybut parku, czyli grota wydaje się być zagadkowa ponieważ na terenie jaki znamy obecnie nie znajduje się nic co ową grotę mogłoby przypominać. Chodziło zapewne o grotę ogrodową czyli wyjątkowe miejsce uformowane z drzew i krzewów i przypominające kształtem i klimatem właśnie grotę skalną. Było to często praktykowane w parkach krajobrazowych i przybierało różne formy, ale zawsze miało zbliżać człowieka do natury i służyć odpoczynkowi czy kontemplacji. 

fot.9

 

fot.2

 Za parkiem w miejscu dzisiejszej plaży, aż do strzelnicy mieścił się tartak i skład drewna fabryki mebli Woltmann i Ska, jednej z pierwszych i najważniejszych firm działających w Rogoźnie od 1890 roku nieprzerwanie, aż do 1945 roku (na ulicy Kotlarskiej). Jak czytamy w Kronice Miasta Rogoźna 30.12.1922 “(...)Tartak zniszczył pożar. Wobec tego uzależniają właściciele fabryki odbudowanie tartaka od dalszego wydzierżawiania odnośnego placu na lat 20. “ I tak się stało bowiem w Archiwum Państwowym w Poznaniu znajdujemy dokument z 1927 roku, który świadczy o dalszej rozbudowie tartaku i montażu kotła parowego do napędu traka. (fot. 3 i 4)

 

fot.3

fot.4

 

Z kolei na załączonym zdjęciu lotniczym z lat 40-tych (fot.5) znakomicie widzimy teren dzierżawiony przez Woltmana, strzelnicę i mały park podzielony na sześć części w którym obecnie znajduje się obelisk upamiętniający egzekucję z września 1939 roku, wyrobisko oraz “saharę” czyli pierwsze boisko klubu Wełna na którym we wrześniu 1928 roku odbyła się Okręgowa Wystawa Przemysłowo-Rolnicza.(fot.6)

fot.6

fot.5                                                                                                                                      

   Wierzę że uda się kiedyś uporządkować ten najstarszy, największy i najbardziej bliski naturze teren zielony należący do miasta. Oby nie został pomnikiem rogozińskiej niegospodarności, gdzie w hasłach błyszczy królewska korona, a na podwórku kołkiem podparta wali się stodoła… 

Luty 2025- pozostałość po ławce w parku miejskim

 

 

 

 

 

 

 

 Fotografie nr 2 i 9 z kolekcji Rafała Drewicza

 Fotografie nr 3 i 4 Archiwum Państwowe w Poznaniu

 Pozostałe archiwum prywatne autora