Dokąd sięga pamięć: Rogoźno 1958 czyli 700- lecie w czasach PRL

Nie od dziś wiadomo, że historia bywa różnie interpretowana, zakłamywana,

pisana na nowo, lubi się też powtarzać. W bieżącym roku (2025) świętujemy

745 rocznicę nadania Rogoźnu praw miejskich przez księcia Przemysła II

(24.04.1280 r.), ale przypomnę Państwu ciekawe wydarzenia z roku 1958

( 67 lat temu) kiedy to przy ogromnym zaangażowaniu całego społeczeństwa

zorganizowano i celebrowano … 700 -lecie lokacji. Co zadecydowało o tak

dziwacznym potraktowaniu historii naszego miasta ( to była 678 rocznica),

prawdopodobnie polityka, ale pociągnęło to za sobą szereg znaczących inwestycji

i inicjatyw.Jak czytamy w “Dziejach Rogoźna” (praca zbiorowa pod redakcją

Zygmunta Borasa, Wydawnictwo “LEGA” Poznań 1993)

(...) Dopiero w 1958 r. przy okazji uroczystości 700-lecia założenia miasta, podjęto

starania o uzyskanie dotacji na konieczne naprawy urządzeń komunalnych w mieście.

Z tej okazji też odnowiono wówczas ponad trzydzieści fasad domów, głównie

w obrębie Starego Miasta, zainstalowano oświetlenie głównych ulic śródmieścia,

wymieniono zniszczoną przez wojnę instalację kanalizacyjną - wzdłuż ulicy

Wielkiej Poznańskiej i Kotlarskiej. Położono też pierwszą w dziejach miasta

nawierzchnię asfaltową na ulicy Dworcowej ( * później Zwycięzców Stalingradu,

obecnie Fabryczna)(...)Na potrzeby tego wielkiego wydarzenia powstał Miejski

Komitet Obchodów który m.in. wyemitował serię dwudziestu widokówek

pokazujących Rogoźno w 1958 roku poniżej kilka z nich oraz zdjęcia z tamtego roku..


Plac Marcinkowskiego

Widok na dawne wiezienie

Wielka poznańska przy LO

Wielka poznańska

Skrzyżowanie Wielka poznańska i Boguniewska

Kościuszki przy rondzie

Kilka informacji związanych z tym wydarzeniem znalazło się we wspomnieniach Stanisława Waliszewskiego ”Po Wojnie” wydanych przez Towarzystwo Przyjaciół Rogoźna w 2015 r.

Balkon Ratusza (*D)

Wystąpienie kasztelana (*D)

(...) Jest Wielkanoc 1958 r. - władze Rogoźna przygotowują się do obchodów 700-lecia nadania miastu prawa magdeburskiego.Termin uroczystości wypadł na koniec września tego roku. Były jednak duże trudności ! Postanowiono bowiem wystawić trudną, jak na amatorów, sztukę Romana Brandstaettera pt. “Przemysław II” (...) Pod koniec września 1958 r. w dniu premiery, cały zespół w ubiorach z epoki przemaszerował od Hotelu Centralnego (*Czarnkowska 31, budynek kina w rozsypce ) przez miasto, aż na pl.K.Marcinkowskiego. Tam z balkonu dawnego magistratu przemawiał do licznie zebranych i przyjemnie zaskoczonych mieszkańców Grodu Przemysła kasztelan rogoziński, w którego rolę wcielił się p. Marian Dorna. Po jego przemówieniu całość pochodu wróciła okrężną drogą do Hotelu Centralnego, gdzie odbyła się premiera sztuki. Na szczególniejszą uwagę zasługiwali dwaj jadący konno rycerze. Byli to: król Przemysław II(Aleksander Sudoł) i grający rolę Ottona II Brandenburczyka - Władysław Szumowski. Pierwsze rzędy na widowni zajęli dygnitarze wojewódzcy, powiatowi i miejscy, a wśród nich persona grata- I sekretarz KW PZPR Wincenty Kraśko(...) To ostatnie nazwisko słusznie Państwo kojarzycie to dziadek znanego dziennikarza Piotra Kraśko.

Przemarsz -(skrzyżowanie Lipowa, Czarnkowska,Wyszyńskiego)

(*A)

Przemarsz -Plac Powstańców Wielkopolskich (*B)

Dzięki prywatnym archiwom Państwa Nowickich (*A), Pani Danuty Gromadeckiej(*B), Panów Jacka Dorna (*C) i Andrzeja Dylawerskiego(*D) możemy zobaczyć jak wyglądało to wydarzenie.

* przypis autora.